Makale nasıl yazılmalı?

Makale nasıl yazılmalı?

MAKALE NASIL YAZILMALI?
Her araştırmacının ve yazarın, yaptığı çalışmadan elde ettiği bulguları ve konu ile ilgili
düşüncelerini aktarmak bakımından kendine özgü yöntem ve yaklaşımları olabilir. Bununla birlikte makale yazımında (ve okumada) kolaylık sağlanması için yazarların uyum içinde olmaları gerekir. İngiliz bilim adamı Sir Bradford Hill tarafından 1965 yılında makale yazımı için önerilmiş olan sistematik yaklaşım (IMRAD yaklaşımı), halen çoğu araştırmacı ve yazar tarafından yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu yaklaşımda bir makalede bulunması gereken başlıca bölümler “GİRİŞ- YÖNTEM-BULGULAR ve TARTIŞMA” olarak belirlenmektedir (Tablo 1). Giriş bölümünde araştırma ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra bu araştırmanın gerekçesi, çalışmanın neden ve hangi amaca ulaşmak için yapıldığı açıklanır. Bu bölümde özellikle araştırmanın amacı, incelenen bütün konuları kapsayacak şekilde açık olarak belirtilmeli, daha sonra sonuç bölümünde de bu
amaçların gerçekleşme durumu değerlendirilmelidir.

Bir makale yazımında en önemli bölümlerden birisi kuşkusuz yöntemin yazıldığı bölümdür. Bu bölümde yapılan bütün işlemler, araştırma kapsamındaki kişiler (belirli bir hastalığı olan kişier, genel toplum vb.), veri toplama yöntemi, verinin ne şekilde değerlendirildiği, yapılmış ise istatistik analizler vs. belirtilmelidir. Bazı hataları olsa bile yöntemin açık olarak yazılması araştırmacının dürüstlüğü bakımından önemlidir.

Tablo 1. Bir Makalenin Başlıca Bölümleri (Bradford Hill questions, 1965)
(IMRAD yaklaşımı)
I Introduction Giriş why did they start?
M Methodology Yöntem what did they do?
R Results Bulgular what did they find?
A and
D Discussion Tartışma what do the results mean?

Bulgular bölümü, araştırma sonuçlarının yan tutmadan, yalın bir ifade ile ve yorumsuz olarak yazıldığı bölümdür. Bu bölümde bulguların daha iyi sunulabilmesi bakımından tablo ve grafiklerin kullanılması, okuyucu açısından anlaşılmayı kolaylaştırıcı bir yaklaşımdır. Tablo ve grafiklerin başlıkları, araştırmanın kişi – yer ve zaman özelliklerini içermeli, gerekiyorsa açıklayıcı sembol ve işaretler kullanılmalıdır.

Tartışma bölümü araştırıcının konuya hakimiyetinin ve araştırmacılık ve yazarlık
konusundaki hünerinin sergilendiği yerdir. Bu bölümde bulguların anlamı, gerektiğinde literatür bilgileri ile birlikte değerlendirilerek yazılmalıdır. Bu konuda daha önce yapılmış olan çalışmaların sonuçları ile olan benzerlik ve ayrılıklar, nedenleri ile birlikte tartışılmalıdır. Tartışma sırasında bulgulara yorumlar katılabilir, istatistik önemlilik testleri ve sonuçları irdelenir. Bu makalede yer alan bilgilerin bilim alanına veya günlük yaşama yansımalarının neler olabileceğine de değinmek yararlı olabilir.

Tartışmanın bitiminden sonra araştırmanın ortaya koyduğu başlıca sonuçların kısaca
tekrarlandığı “Sonuçlar” bölümü ile bu sonuçlara dayalı olarak belirtilmek istenen “Öneriler” yer alır. Öneriler, bu konuda çalışma yapmak isteyen diğer araştırmacılara yönelik olabileceği gibi, araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlardan yararlanmak isteyecek yöneticilere de yönelik olmalıdır. Makalenin sonuna yararlanılan başlıca kaynakların listesi eklenir, ayrıca gerekiyorsa ek tablolar halinde (araştırmada kullanılan formlar, izin belgeleri, etik kurul raporu, bazı tabloların ayrıntılı durumu vs.) gerekli bilgi ve belgeler konabilir.

Bir makalenin en önemli bölümlerinden birisi de özet bölümüdür. Okuyucunun genellikle makaleyi okumaya özet bölümünden başladığı bilindiğinden, bu bölümün en iyi bir şekilde yazılması için bütün özen gösterilmelidir. Özet bir anlamda yazarın bulgularını sunma bakımından reklamını yaptığı bölüm olarak algılanabilir. İyi bir özet okuyucunun ilgisi çekme bakımından önemlidir. İyi bir özet, verilmesi gereken bütün bilgileri içerecek kadar uzun, ancak okuyucuyu sıkmayacak kadar da kısa olmalıdır. Genellikle 250 kelimelik bir özetin istenen bilgileri vermek için yeterli olduğu kabul edilir.

Çok yakında bu konularla ilgili video anlatımlarımız olacaktır. Web sayfamızı takip ediniz.

11 yorum

  1. ben size bişey sorcam makale bilimsel yani nesnel olmalı değilmi yani bir konu kişilere anlatmalıyınz ona kanıtlamalıyız

    • Hipotezinizin doğru veya yanlış olduğunu gösteren kanıtlayıcı deney sonuçlarının raporlanmasıdır makale. Buna göre hipotezinizi test ettikten sonraki elde ettiğiniz verilerle kanıtlamalısınız.

  2. samet

    Merhaba

    ben fen alanları araştırma projesi hazırladım.populer bir dergiye sunulacak. dergi bu tarz deneyi henüz yapılmamış ve test edilmemiş projeleri yayınlayabilecek protokole sahip. ama cover letter için birsürü bilgi aktarmış olmalarına rağmen , oraya biz mali arayışta bulunduğumuzda onların prensipleri ile ters düşüp düşmeyeceğini yani yayınlanıp yayınlanamayacğını belirtmemişler. şimdi ne yazmalıyız. benim hayatım çok zor. mali anlamda muhtemelen kimsenin tahmin edemeyeceği sıkıntılar çektim fen araştrmaları için ,henüz hala bir gelimede yok. çünkü zaten buda yayına sunulmuş ilk çalışmam olacak. patent başvuru için de mali imkanım yok. ve bir buluş için düzenlenmiş bir bilimsel proje,yani benim kafam karıştı benn oraya “this paper is for sale” yazarsam ne olur ,yada yazmamalı mıyım. inanın çok yoruldum birde hazırlayabilecek kapasiteye getirene kadra hatta şu anda bile kendime göre çok kaliteli olmamış.fakat intellektüel olduğundan red de beklemiyorum açıkçası submissiondan sonra.

    • admin

      Ahmet bey selamlar,
      Onceliklemesajinizi anlamakta zorlandim daha acik ve basit yazarsaniz seviniriz.
      Anladigim kadariyla makalenizden para kazanmayi da dusunuyorsunuz? Dogru mu?
      Eger boyle bir dusunceniz var ise yanlis yoldasiniz cunku dergilere gonderilen makalelerden ucret elde edilemez ve hatta hic bir ucret alinmadigi gibi yazdiginiz makalenin telifini de dergiye vermis olursunuz. Bilimsel makaleler icin durum boyledir. Eger bir urun olusturup, patentini alip para kazanmak istiyorsaniz bu durum cok ayri bir yoldur tartisabiliriz. Umarim aciklayici olmustur fakat yukarida belirttigim gibi anlamakta zorluk cektik onun icin eger cevap tatmin etmediyse tekrar basit ve net yazarak sorunu verebilirseniz yine cevaplamaya calisiriz. Iyi calismalar dileriz

  3. samet

    Merhabalar yeniden;

    üstte belirtildiği gibi bu çalışma; henüz deney ve gözlemi yapılmamış bir bilimsel araştırma “PROJESİ” Dir. önce abstractı sci indexli bir dergiye sunulmuş ilgili dergi de “ne yazık ki bizde böyle bir çalışma için yayın edebilecek protokol bulunmuyor,fakat çalışmanızı korumak için protokol sahibi dergiler var. onlarla irtibata geçmenizi öneriyoruz”

    denildi. bende oldukça populer bir dergiye hazırlıyorum şu an tüm birimlerini. ne yazık ki deney ve gözlem yapılmamış olduğundan ,mali imkanım olsaydı bile patente sunmayı düşünmüyor olacaktım ben (yani bir buluş hedefi var elbette ama hipotezin doğrulanacağını nereden anlıyacağız deney ve gözlem olmadan (!?))

    tabi iyi projelerim de var.

    yani bu bir proje. makale formatı için söylediklerinizi biliyorum,fakat şunu da söylemeden edemeyeceğim. insanlar ne zaman ki bu konuyu açsam hemen böyle sizin söyledikjleriniz önümüze geliyor ,ya şimdi bizde doğal olarak şunu düşünüyoruz otomatikmen “deney ve gözlemi yapılmaımş çalışmamız neden sanki kıymetsizmiş gibi bi izlenim bırakıyor ,yani fen ahlakında deney ve gözlem çok önemli değil miydi..? 🙁 “)

    yani bunu kimse söyleyemez heralde. mali hiçbir imkanım yok. tc de üniversiteler de pek dürüst değil. (yani torpil çok fazla ,sistem hataları da var)

    • admin

      Ahmet bey selamlar,
      Kesinlikle sizin calismalariniz veya calismayi dusundugunuz projeleriniz kiymetsiz degil fakat yanlis yerde cozum ardiginizi dusunuyoruz.
      Bir bilimsel calismanin ilk basamagi proje hazirlamaktir ki siz bunu gerceklestirmissiniz. Proje hazirlamanin da kendi icerisinde basamaklari bulunmaktadir. 1-Literatur taramak, 2-hipotez kurmak, 3-deneyleri gercekletirmek ve 4-Deney sonuclarini yayina donusturmek. Bu basamaklari sira ile gitmek gerekiyor. Siz projenizi yazmissiniz fakat diger basamaklari atlayarak direkt dergiye gondermeyi planliyorsunuz. Dergiler deneylerle ispatlanmis bilimsel verileri yayin haline cevirdiklerinden deneyi tamamlanmamis proje fikrinizi yayinlamamalari cok normal cunku bu onlarin gorevi degil bu yonuyle yanlis yerde cozum aradiginizi dusunuyoruz. Proje konunuzu ve hipotezinizi bilmemekle birlikte Size tavsiyemiz TUBITAK, SANTEZ, KOSGEB, ve benzer kurumlari arastirip projenizi verip mali destek almak ve deneylerinizi-gozlemlerinizi tamamlayip ve sonuclarinizi yayina donusturmeniz. Umariz yardimci olabilmisizdir. Eger ihtiyaciniz olursa porje konusunda deneyimli hocalarin danismanliginda Proje yazma ve hazirlama konusunda hizmetimiz bulunmaktadir. Iyi calismalar dileriz.

  4. samet

    yani daha önce böyle bir soru ile karşılaştınız mı bilmyorum (açıklamanız)

    ama özet olarak şunu soracağım

    “önümde güzel olduğuna inandığım bir BAP çalışması var. dergi bize iletin demiş. projede buyuk iddalar içeren güçlü bir hipotez de var. ancak hipotez deney ve gözleme bağlıdır. şimdi bu durumda biz projenin bir para karşılığında satılabileceğini “cover letter” içersine yazarsak ne olur? ”

    mail yazabilirseniz size derginin guidelinesını iletirim.

    • admin

      Ahmet bey yukarida da aciklamaya calistigim gibi Bilisel dergilerin gorevi bu olmadigi icin COVER LETTER icerisinde yazsaniz dahi bu sekilde bir PROJE FIKRINI kabul etmezler. Derginin linkini makale@makaletercume.com adresine gonderebilirsiniz. Bu konuda size yardimci olmak isteriz. En azindan izlenecek yolu karsilikli belirleyebilsek ve mutabik kalabilsek gerisi sadece o yoldaki adimlari tek tek gerceklestirmeye calismak olacaktir. Fakat suanda sorunuzun cozumunu yanlis yerde aradinizi dusunuyoruz.

  5. samet

    Merhabalar , çok yoğun oluyorum ondan sırayla cevaplamış olmanıza rağmen tek mesajda cevaplamaya çalışayım eksik kalırsa tekrar yazarım.

    hocam benim ingilizce ile ilgili bir sıkıntım yok. ama mesajınızdan anladığım kadarıyla daha önce bu tarz konularla çok da karşılaşmamış olma ihtimaliniz var.
    şimdi hocam ben üstte de yazdım ilk dergi idi sizin söylediğinizi söyleyen , ama nedenini de “bizde bu protokol yok” fakat protokolu olan dergiye bunu yaptırabileceğimi de belirtmişler.

    hocam inanın benim koşullarım çok zor, sayısal metinlere hakimiyet kurmak da o kadar kolay değil ayrıca. dolayısyla doğal olarak zorlanıyorum. yoksa inanın çok çalışmaktan hiçbir zaman şikayet etmedim. ama farklı prensiplerim de var tabi. neyse

    üstte yazdığınız adımlara göre ben şu an projenin introduction , results ,discussion kısımlarını tamamlıyorum(yani bunlar tamamlandı) ama methods biraz geniş olacaktır yani yada zor. formulizasyınlar biraz ağır gibi. herkes de irdeleyemez ,yani bende ilintili alanlara çok da müdahale edemiyorum şu an açıkçası ,herşeyi yapabilirm diyecek halim yok sonuçta.

    ama dediğim gibi bu dergi bu tarz çalışmaları yayın edebileceğini ima etmiş. ben abstractı fikir almak için bu populer dergiye remsiyende (pre) submit ettim. ve bunun henüz deney ve gözlemi yapılmamış bi çalışma olduğunu kendilerine defalarca açıkladım.

    fakat chief editor un söylediği “biz çalışmanızın teknik kalitesinden şüphe duymuyoruz fakat bu çalışma bu derginin scopuna uygun değil. başka dergiye göndermenizi öneriyoruz. (yani populer dediğim dergi aslında grup ve birçok dergi var bunyesinde) ..

    biraz sonra size guidelines iletmeye çalışacağım.

    teşekkürler.

  6. samet

    hocam size ilettim dosyayı. competing interest kısmına önce bakın sonra gönderme yaptığı yeri de okuyun aynı dosyada. (ama biraz uzun tabi)

    Saygılarımla.

  7. makalelerde kullanılabilecek türkçeye çevrilmiş yabancı ölçekler hakkında biraz bilgi alabilirmiyin acaba?

Cevap yaz